Peter Lambert Wilson (d. 1945 - ö. 22 Mayıs 20221), Hakim Bey takma adıyla tanınan Amerikalı anarşist yazardır.
Columbia Üniversitesindeki eğitimi sonrası Ortadoğu, Afganistan, Pakistan, Hindistan ve Nepal'i de içeren seyahatlerde bulundu. Batı Bengal'de Tantra üzerine çalıştı ve Sufi tekkelerini ziyaret etti ve Sufi üstatlarla görüştü. 1971'de New York'taki Marsden Foundation'un bursuyla Nimetullahi tarikatı üzerine bir araştırma yaptı. Wilson, Amerikalı mistik Nobell Drew Ali'nin 1913'lerde Afro-Amerikalıların aslen Mağribi ve Müslüman oldukları iddiasıyla kurduğu Amerika Mağribi İlim Mabedi'nin (Moorish Science Temple of America) uzantısı olarak kurulan Amerika Mağribi Ortodoks Kilisesi'ne (Moorish Orthodox Church of America-MOC) 1960'larda üye olduktan sonra Hakim Bey adını almıştır.İsim Fatımi-Nizari halifesi Hakim Billah'a dayanır ve hikmet sahibi, bilge kişi anlamlarına gelmektedir.
1964'te Beatnikler ve Mağribi sufiler tarafından kurulan Amerika Mağribi Ortodoks Kilisesi İsmaililik, Çiştiye ve Bektaşilik etkilerinin yanı sıra Tantra ve Tao felsefesini de bünyesinde barındıran eklektik bir yapı sergiler. 1974 ve 1975'te World of Islam Festival'i için danışmanlık görevinde de bulunan Hakim Bey, 1974'ten İran İslam Devrimi'nin gerçekleştiği yıllara kadar Seyyid Hüseyin Nasr'ın kurucusu olduğu İran Kraliyet Felsefe Akademisi'nde çalışmış, akademinin Sophia Perennis dergisinin editörlüğünü yürütmüştür. Devrimin gerçekleştiği 1980'de Amerika'ya döner. Bu tarihten sonra Rene Guenon, Frithjof Schuon gibi yazarlar etrafında gelişen tradisyonalist ekolden uzaklaşarak anarşist-sitüasyonist düşünce ile heterodoks İslam ve neo-paganizm karışımı bir düşünce sistemini ontolojik anarşizm (:en:ontological anarchy) kavramı altında geliştirip, sözcülüğünü yapar.2
Şiirsel metinleri ve şiirleri ilkin P.A.N., Panthology 1, 2 ve 3; Ganymede; Exquisite Corpse gibi yayınlarda görüldü. Bey'in The Chronicles of Qamar: Crowstone adlı bir de romanı bulunmaktadır.
Anarşizmin bir ideoloji veya ulaşılacak bir ideal değil bir yaşama biçimi olarak görüldüğü ontolojik anarşizm'de gelecek değil şimdi önemlidir. Tüm iktidar biçimlerine karşı
gelecekte muhtemel ve hayali yeni bir iktidar biçimi öne sürmek ve onun adına çarpışmak yerine iktidarın her şeyi gören gözü'nden ırakta ve hemen şimdiki zaman diliminde bireyin kendine özgü ve anarşist sosyal ilişkiler ağı olarak bir dünya kurması ve onu sürdürmesinin olanaklarını araştıran ve bunun için Geçici Otonom Bölgeler (Temporary Autonomous Zone) oluşturmayı teklif eden bir tür anarşizm biçimidir ontolojik anarşizm (:en:ontological anarchy). Batını/mistik geleneklere alabildiğine açık bir yaşama/algılama tarzı sunan bu düşüncede çeşitli sufi yazarlarının dışında, 19. yüzyıl anarşizmi, Fourier ve ütopyacı sosyalizm, korsan ütopyaları, sanrı uyandırıcı maddeler, Nietzsche'den temalar da yer alır.
Türkçeye de çevirilen T.A.Z (:en:Temporary Autonomous Zone) kitabı Ontolojik-Anarşizm ve Geçici Otonom Bölgelerin nasıl oluşturulabileceğine dair ipuçlarıyla doludur. Peter Lambert Wilson ya da diğer adıyla Hakim Bey, kendi tanımlarıyla baskıcı, manipülatif ve insanın hayalleri de dahil yaratıcı tüm yönlerini neredeyse bütünüyle iğdiş eden yönüne muhalefetini yine mevcut sisteme alternatif ya da muhalif görünümlü olmakla birlikte farklı adlar altında benzer başka iktidar biçimleri üreten ideoloji, düşünce ve yaşam tarzlarına da şüphe ile bakmaktadır. Hakim Bey'e göre "Devrim" de dini Ortodoksluk biçimleri de birey üzerine yeni baskılar üretmekten başka bir şey yapmamaktadır. Aynı şekilde 68 Solculuğunu fetişleştirmekten de kaçınmaktadır Hakim Bey çünkü ona göre bu sadece bir otoriteden başka bir otoriteye geçiştir. Ona göre her karşı çıkış, her muhalefet bir meta-söylem üreterek bireyin içinden çıkamayacağı yeni bir ağ üretebilme potansiyeline sahiptir, bu yüzden sürekli bir "isyan" sürekli bir "muhalefet" veya sufizmden ödünç aldığı sürekli bir "seyahat" halinde olmak gereklidir.
Geçici Otonom Bölge (:en:Temporary Autonomous Zone) kavramını Hakim Bey “devletle direkt olarak bağlantılı olmayan bir başkaldırı, bir alanı (toprağı, zamanı, hâyâl gücünü) özgürleştiren, ve sonra da devlet kendisini yıkmadan önce başka bir yerde/başka bir zamanda yeniden biçim bulan bir gerilla operasyonu gibidir.” 3 şeklinde açıklamaktadır.
Murray Bookshin, "Social Anarchism or Lifestyle Anarchism: An Unbridgeable Chasm" adlı eserinde Bey'in "hayat tarzı anarşizmi" olarak adlandırdığı yaklaşımı içindeki mistisizm, okültizm ve irrasyonalizm eğilimleri sebebiyle eleştirmiştir.
İlkelcilik akımının yazarlarından John Zerzan ise Hakim Bey'i duyusal, otonom bireyin her izinin silinmesi ve doğaya topyekûn egemen olmanın yüksek teknolojik dışavurumunu ilahlaştırmakla suçlamaktadır. Zerzan daha da ileri giderek Hakim Bey'i aslında totaliteyle bir sorunu, kavgası olmadığı olmadığı için bir liberal olduğunu ileri sürmektedir.4
Orijinal kaynak: peter lamborn wilson. Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı ile paylaşılmıştır.
[http://en.metapedia.org/wiki/Hakim_Bey Hakim Bey/Metapedia] ↩
Hakim Bey TAZ: The Temporary Autonomous Zone, Ontological Anarchy, Poetic Terrorism, New York, Autonomedia,1985, s.101 ↩
[http://sosyalsavas.org/2015/01/hakim-bey-post-modern-anarsist-john-zerzan/ John Zerzan/Hakim Bey:Postmodern Anarşist] ↩
Ne Demek sitesindeki bilgiler kullanıcılar vasıtasıyla veya otomatik oluşturulmuştur. Buradaki bilgilerin doğru olduğu garanti edilmez. Düzeltilmesi gereken bilgi olduğunu düşünüyorsanız bizimle iletişime geçiniz. Her türlü görüş, destek ve önerileriniz için iletisim@nedemek.page